Sivas’ın Yıldızeli ilçesindeki Kayalıpınar kazılarında Hitit tarihine ışık tutan önemli bir keşif gerçekleştirildi. 2026 yılı kazı çalışmalarında, Hitit Kralı II. Tudhaliya dönemine tarihlenen 131 çivi yazılı tablet ve tablet parçası gün yüzüne çıkarıldı.
Önceki kazı sezonlarında bulunan tabletlerle birlikte toplam sayı 184’e yükseldi. Kraliyet arşivi niteliğindeki belgelerin, 21. yüzyılda ortaya çıkarılan en kapsamlı Hititçe arşiv olarak değerlendirildiği bildirildi.
Hititçe ve Hurrice kaleme alınan belgeler, yaklaşık 3 bin 400 yıl önce Anadolu’da hüküm süren Hititlerin siyasi yapısı, askerî faaliyetleri, dinî ritüelleri ve saray yaşamına ilişkin dikkat çekici ayrıntılar içeriyor.
Tabletlerde salgın hastalık ve saray yaşamının izleri
Kayalıpınar’da bulunan tabletler arasında, Hitit toplumunda yaşanan salgın hastalıklara ilişkin kayıtlar da yer alıyor. Şehirden şehre yayıldığı anlaşılan ve özellikle çocuklarla bebekleri etkileyen yüksek ateşli bir salgına ilişkin belgeler, dönemin sağlık koşullarına dair önemli ipuçları sunuyor.
Kayıtlarda, hastalanan bir bebek prensesin sağlık durumuna, ölümüne ve ardından gerçekleştirilen cenaze ritüeline ilişkin bilgilere de rastlanıyor. Bu belgeler, yalnızca saray çevresindeki yaşamı değil, Hititlerin hastalık ve ölüm karşısındaki uygulamalarını anlamak açısından da önem taşıyor.
Batı Anadolu’dan krala askerî yardım çağrısı
Arşivdeki belgeler, Hititlerin askerî ve siyasi ilişkilerine dair yeni bilgiler de ortaya koyuyor. Batı Anadolu’da görev yapan Hitit generallerinin krala gönderdiği bir mektupta, düşman tehdidine karşı asker, at ve savaş arabası talep edildiği görülüyor.
Yardımın ulaşmaması durumunda ordunun yok olabileceğine ilişkin uyarıların yer aldığı mektup, dönemin askerî koşullarını ve merkezî yönetimle taşradaki komutanlar arasındaki iletişimi gözler önüne seriyor.
Kayalıpınar arşivinde bulunan belgeler arasında, kuş falcılarının güzergâhlarını ve gözlemlerini kaydettikleri tabletler de bulunuyor. Bu kayıtlar, Hititlerin dinî inanışları ve geleceğe ilişkin kararlarında başvurdukları kehanet uygulamaları hakkında bilgi veriyor.
Farklı konularda hazırlanan tabletler, dönemin yazı dili, kâtiplik geleneği ve devlet kayıtlarının tutulma biçimi bakımından da önem taşıyor. Belgelerin incelenmesiyle Hititlerin idari yapısı ve kültürel yaşamına ilişkin mevcut bilgilerin daha ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi bekleniyor.
Kayalıpınar’da ortaya çıkarılan kraliyet arşivi, Anadolu’nun binlerce yıllık geçmişinin anlaşılmasına katkı sağlayan önemli arkeolojik buluntular arasında yer alıyor. Belgeler, Hititlerin yalnızca siyasi ve askerî tarihine değil, gündelik yaşamlarına, inançlarına ve saray çevresindeki kişisel olaylara da ışık tutuyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda Kayalıpınar kazılarında ortaya çıkarılan tabletlerin Hitit tarihine ışık tuttuğunu belirterek, Anadolu’nun binlerce yıllık kültürel mirasını gün yüzüne çıkarma çalışmalarının sürdüğünü ifade etti.
