Türk turizm sektörünü, seyahat acentelerini ve vize başvuru sahiplerini aylardır zorlayan Schengen vizesi randevu krizi, yasa dışı bot yazılımları ve karaborsa ağları nedeniyle yeni bir boyuta ulaştı. Sektör temsilcilerinin tepkileri ve vatandaşlardan gelen yoğun şikayetler üzerine konu TBMM gündemine taşınırken, Ticaret Bakanlığı da yedi vize aracılık şirketi hakkında inceleme başlatmıştı.
Ancak sorun yalnızca Türkiye ile sınırlı değil. Bot yazılımlarla randevu kapatan ve bu randevuları yüksek ücretlerle yeniden satan şebekeler, küresel ölçekte faaliyet gösteren bir yapıya dönüşmüş durumda. Artan mağduriyetler karşısında Avrupa ülkeleri ve resmi vize aracı kurumları da karaborsaya karşı kapsamlı önlemler almaya başladı.
Almanya ve İtalya’dan Köklü Sistem Değişikliği
Sistemin kilitlenmesine yol açan bot faaliyetlerine karşı en sert adımlar Almanya ve İtalya’dan geldi. Türkiye’de vize başvurularını iDATA üzerinden kabul eden iki ülke, anlık boşlukların botlar tarafından yakalanmasını önlemek amacıyla randevu sistemini tamamen değiştirdi.
Yeni uygulamayla birlikte “boş randevu arama” dönemi sona erdi. Başvuru sahipleri artık pasaport ve kimlik bilgileriyle kronolojik bekleme listesine kayıt yaptırıyor.
Sahte hesaplarla listenin şişirilmesini önlemek amacıyla koordinasyon ücreti kayıt sırasında peşin tahsil ediliyor. Konsolosluklar, sıra gelen başvuru sahiplerine randevuları otomatik olarak atıyor ve bilgilendirmeyi e-posta yoluyla gerçekleştiriyor.
Fransa ve Hollanda’dan Yapay Zeka Destekli Güvenlik Önlemleri
Başvuruları VFS Global aracılığıyla kabul eden Fransa ve Hollanda ise teknik altyapılarını güçlendirerek bot yazılımlara karşı adeta siber mücadele başlattı.
Bu ülkelerde randevu ekranına erişmeden önce kullanıcı profilinin doğrulanması gerekiyor. Bazı durumlarda 24 saate kadar sürebilen bu doğrulama süreci, botların hızlı şekilde hesap oluşturup randevu almasını zorlaştırıyor.
Ayrıca gerçek kullanıcıları ayırt etmek amacıyla yapay zeka destekli güvenlik kontrolleri ve tek kullanımlık şifre (OTP) uygulaması devreye alındı. Aynı IP adresinden gelen yoğun talepler ile VPN ve proxy üzerinden gerçekleştirilen şüpheli erişimler sistem tarafından otomatik olarak engelleniyor.
İspanya’dan Kimlik ve Pasaport Eşleştirme Uygulaması
Vize başvurularını BLS International üzerinden yürüten İspanya ise randevu ticaretini önlemek için kimlik doğrulama ve mali tedbirleri artırdı.
Yeni uygulamada, randevu alınırken sisteme girilen pasaport numarası ile başvuru merkezine gelen kişinin bilgilerinin birebir uyuşması gerekiyor. Ayrıca karaborsacıların randevuları iptal ederek yeniden satmasını engellemek amacıyla iptal edilen randevular sistemde anında görünür hale getirilmiyor. Bu randevular belirli bir süre havuzda tutulduktan sonra rastgele zamanlarda yeniden erişime açılıyor.
Yasal Acenteler de Zorluk Yaşıyor
Almanya, İtalya ve İspanya’nın uygulamaya aldığı bekleme listeleri, pasaport eşleştirme sistemleri ve diğer dijital güvenlik önlemleri karaborsa faaliyetlerine önemli ölçüde darbe vururken, süreçten yasal seyahat acenteleri de etkileniyor.
Turizm sektörü, bir yandan uluslararası vize altyapılarının daha verimli çalışacak şekilde geliştirilmesini, diğer yandan da Türkiye’de başlatılan denetimlerin kayıt dışı ve yasa dışı faaliyet gösteren yapılara karşı etkin şekilde sürdürülmesini bekliyor.
Sektör temsilcilerine göre, randevu krizinin kalıcı olarak çözülebilmesi için hem teknolojik altyapının güçlendirilmesi hem de karaborsa ağlarına yönelik denetimlerin artırılması gerekiyor.